wat PICK UP mij leerde over afscheid
PICK UP: wat 68 voicemails mij leerden over afscheid
Laat ik maar meteen eerlijk zijn: als je negen dagen in je eigen installatie zit over de vraag waarom we moeilijke gesprekken uitstellen, ontdek je onderweg ook een paar dingen over jezelf.
Negen dagen zat ik tijdens de Dutch Design Week in mijn eigen installatie bij Plan-B, en ontdekte dat mensen veel liever over de dood praten dan ze denken.

Wat de bezoekers mij gaven

Ik werd gesteund door mijn eigen tribe, mijn vaste cheerleaders, mijn vrienden en familie. Zonder hen had ik die negen dagen niet zo volgehouden. Maar wat de bezoekers mij brachten, is eigenlijk niet te beschrijven. Mijn openheid over mijn eigen ervaringen met de kwetsbaarheid van het leven en over wat mij drijft, gaf anderen blijkbaar het vertrouwen om hetzelfde te doen. Zo kreeg ik een inkijk in emoties en in rouw, maar ook in hoeveel onwetendheid er nog is over de laatste levensfase, over een uitvaart en over hoe je een afscheid vormgeeft dat echt bij iemand past. Bij elk gesprek gingen er weer een paar radartjes draaien, tot de hele fabriek tegen het einde van de week op volle toeren stond.
Bijvoorbeeld dat je op dertien koppen verse muntthee van Lotje, een zak chocolaatjes, vier keer pastinaakcake en drie keer bananenbrood prima kunt functioneren. Belangrijker nog: de dood blijkt een onderwerp waar mensen veel liever over praten dan ze zelf denken. Welkom bij de allereerste Editor’s Notes, waarin ik je meeneem naar PICK UP, het project dat ik tijdens de Dutch Design Week 2026 bij PLAN B in Eindhoven presenteerde.

Waarom vinden we het zo moeilijk

PICK UP is het resultaat van een jaar op onderzoek uit zijn, na mijn opleiding vorming laatste levensfase bij Gaandeweg Uitvaarteducatie. Ik leerde daar veel over palliatieve zorg, over rouw en over alles wat er bij een uitvaart en een afscheid komt kijken, maar de vraag die bij mij bleef hangen ging niet over de dood zelf. Die ging over ons, over waarom we kwetsbaarheid ontwijken en moeilijke gesprekken voor ons uit schuiven, alsof we over een geheime voorraad tijd beschikken. Spoiler alert: die voorraad is beperkt, en vaak eerder verstreken dan we denken.

You have no further messages

Na een flink aantal gesprekken deed ik een oproep: spreek een boodschap in die ertoe doet. Aan wie, wat en hoe lang mocht je helemaal zelf weten. Ik zat klaar met mijn mooie concept, maar in eerste instantie kwamen er slechts zeven berichten binnen, waardoor you have no further messages even niet alleen mijn grootste angst leek, maar ook de complete inhoud van de installatie. Voor een project over uitgestelde gesprekken vond ik dat eerlijk gezegd net iets te ironisch. Gelukkig volgden er alsnog 61 berichten, waardoor de audio die speciaal voor PICK UP werd geëdit meer dan de moeite waard werd. Het kortste bericht duurde tien seconden, het langste zes minuten, een monoloog vol vragen aan een overleden moeder. De jongste inspreker was 15, de oudste 83. Ze spraken tegen moeders, tegen overleden dierbaren, tegen de maatschappij en tegen zichzelf, ieder bericht authentiek en uniek. Wat ik het mooiste vond om te ontdekken, is dat iedereen een verhaal heeft zodra hij of zij de uitnodiging voelt, je moet alleen wel de moeite nemen om daadwerkelijk te luisteren.

Negen dagen huisarrest

De negen dagen van de DDW waren lang, zeker voor iemand die graag in beweging is, dus het verblijven in mijn eigen installatie voelde af en toe als vrijwillig huisarrest. Dat huisarrest kende wel verzachtende omstandigheden. Af en toe vulde de zon de ruimte, afgewisseld met uitzicht op wolken en regenbogen, terwijl de muntthee van Lotje maar bleef komen en de cake ook. En wat bleek: praten over de dood ligt een stuk minder zwaar op de maag dan je zou verwachten.
En oh my, wat bracht PICK UP veel teweeg, bij bezoekers en bij mij. Er werd geluisterd, verteld, gehuild en gelachen in een ruimte waar iedereen zich gedragen voelde. Soms leek het een therapiesessie. Blijkbaar werkt je verhaal delen helend als iemand er echt de tijd voor neemt, zonder oordeel en zonder haast, iets wat we in het dagelijks leven tussen twee appjes door nogal eens vergeten. Het compliment dat me het meest raakte, was “dit is het mooiste wat ik tijdens de DDW heb gezien”. Ik heb heel even overwogen om dat op mijn visitekaartje te laten drukken.
Een aantal bezoekers werkt zelf in de palliatieve zorg, mensen met kennis en ervaring die mij en mijn carrière een warm hart toedragen en die geloven in mijn talent om op mijn eigen manier iets toe te voegen. Dat hoor je niet elke dag van mensen die dagelijks met het levenseinde werken. Ik neem het mee als brandstof voor alles wat ik met Editor Endings ga doen.

Liever een wijntje dan een uitvaartbegeleider

Ik heb mensen mogen inspireren en aanzetten tot bewustwording, wat precies raakt aan de kern van waarom ik dit werk doe. Iedereen krijgt te maken met de dood, vroeg of laat, als naaste of als degene die gaat, dus waarom zou je de gesprekken erover uitstellen? Het gaat daarbij niet alleen over de wensen voor je uitvaart, maar ook over wat je iemand nog wilt zeggen, wat je wilt nalaten en hoe je herinnerd wilt worden. En ik kan je vertellen dat zo’n gesprek een stuk gezelliger praat met een wijntje aan de keukentafel dan met een uitvaartbegeleider op het moment dat het eigenlijk al te laat is.
Het waren negen dagen met een gouden randje. Ik ben moe maar voldaan, met een vol hoofd dankzij bijzondere ontmoetingen, prachtige mensen en 68 stemmen die ik niet snel zal vergeten. Dit was de eerste Editor’s Notes en er volgen er meer, over afscheid, over de laatste levensfase en over alles wat ik onderweg tegenkom. En mocht er bij jou ook een gesprek zijn dat al veel te lang wacht om gevoerd te worden, dan weet je inmiddels wat ik ga zeggen: pick up.
Met liefde,
Lau

We all leave
stories behind. Let them be yours.

Scroll to Top